۳⏰
روز جهانی گردشگری که هر ساله ۲۷ سپتمبر (۵ میزان/ مهر) گرامی داشته میشود نقش مهم سفر را در تقویت تبادل فرهنگی، پیشبرد توسعه پایدار و پاسداری از کرامت انسانی برجسته میسازد. در زمانی که سیاره ما با تغییرات اقلیم، کاهش منابع و خطرات گردشگری بیشازحد روبهرو است، ضروری است که گردشگری نه باری بر زمین، بلکه نعمتی مشترک برای بشریت باشد.
برخی واقعیتها
- کشورهایی که دارای بخش گردشگری بازتر و پایدارترند، معمولاً صلحآمیزتر نیز هستند.
- در سال ۲۰۲۴، بخش گردشگری ۱۰٪ تولید ناخالص جهانی (GDP) را تشکیل داده و از هر ده شغل یکی را در جهان حمایت کرده است.
- جوانان بین ۱۵ تا ۲۴ سال ۱۵.۵٪ نیروی کار جهانی گردشگری را تشکیل میدهند که بالاتر از میانگین سایر بخشهای اقتصادی است، در حالیکه زنان ۴۰٪ استخدام مستقیم در این سکتور را به خود اختصاص میدهند.
این ارقام نشان میدهد که گردشگری نه تنها محرّک رشد اقتصادی است، بلکه زمینه برای ارتقای برابری، توانمندسازی جوانان و مشارکت زنان در اقتصاد جهانی نیز فراهم میکند.
گردشگری و حقوق بشر
گردشگری، زمانیکه مسئولانه انجام شود، میتواند از راه حمایت از کرامت، هویت فرهنگی و دسترسی برابر به منابع مشترک حقوق بشر را تقویت کند. اما سفرهای بیبرنامه و ناپایدار اغلب به جوامع محلی آسیب میرساند، میراث فرهنگی را تهدید میکند و بیعدالتیهای زیستمحیطی را افزایش میدهد. زمانیکه اقتصادهای محلی بهخاطر گردشگری غیرمسئولانه بیثبات میشوند زنان، جوانان و گروههای به حاشیهراندهشده بیشتر از همه آسیبپذیرند.
عدالت زیستمحیطی و سفر مسئولانه
از دیدگاه عدالت زیستمحیطی، گردشگری باید از طبیعت محافظت کند نه آنکه آن را استثمار نماید. آلودگی، مصرف بیشازحد و مسرفانه و بیاعتنایی به تنوع زیستی با اصول پایداری و عدالت میان نسلها در تضاد است. گردشگری مسئولانه به این معنا است که سفرها باید منابع طبیعی را پاسداری کنند، به جوامع محلی احترام بگذارند و اطمینان دهند که برکات زمین برای نسلهای آینده محفوظ میماند.
زیارت بهعنوان سفر اخلاقی و فرهنگی
از کهنترین و گستردهترین گونههای سفر، زیارت است. در فرهنگهای گوناگون ــ از جمله در سنت اسلامی ــ سفر به مکانهای مقدس نه تنها نشانهای از دینداری، بلکه فرصتی برای تبادل فرهنگی، تقویت پیوندهای اجتماعی و تأمل اخلاقی است. هر سال میلیونها نفر در این سفرها شرکت میکنند که معمولاً به تقویت اقتصاد محلی و حفظ میراث معنوی کمک مینماید. زمانیکه زیارت بهگونهای مسئولانه انجام شود، میتواند اصول عدالت و پایداری را مجسم سازد و به ما یادآور شود که هر سفر یک عمل اخلاقی است که پیامدهای اجتماعی و زیستمحیطی دارد.
تعهد جهانی به گردشگری پایدار
سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) گردشگری مسئولانه، پایدار و در دسترس برای همه را ترویج میکند. این نهاد از راه بستر اهداف توسعه پایدار (SDG Platform)، معلومات، نمونهها، ابتکارات، ابزارها و آموزشهایی را در اختیار حکومتها، شرکتها، مسافران و سازمانهای بینالمللی قرار میدهد تا گردشگری را با اهداف توسعه پایدار (SDGs) همسو سازند. پیوند دادن گردشگری با SDGs تضمین میکند که این سکتور به صلح، شمولیت و محافظت از محیط زیست کمک نماید.
ندای عدالت و همبستگی
در این روز جهانی گردشگری، انستیتوت رویا تأکید میکند که گردشگری اخلاقی از حقوق بشر و عدالت زیستمحیطی جداییناپذیر است. سفرها باید فرهنگها را پیوند دهند، جوامع محلی را توانمند سازند و زمینی را که با هم شریک هستیم حفاظت کنند. با تبدیل هر سفر به عملی آگاهانه از مسئولیت و احترام، ما به جهانی نزدیکتر میشویم که در آن سفر تنها رسیدن به مقصد نیست، بلکه گامی است برای پیشبرد عدالت، پایداری و انسانیت مشترک ما.