۳/۵⏰
۱۸ سپتمبر/سپتامبر (۲۷ سنبله/ شهریور) روز جهانی مزد برابر است؛ فراخوانی جهانی برای پایان دادن به تبعیض مزدی و ترویج انصاف، کرامت و برابری در محیط کار. سازمان ملل متحد این روز را اعلام کرده تا توجه جهانیان را به مشکلی دیرسابقه جلب کند: نابرابری پرداخت میان زنان و مردان برای کار مشابه.
آیا میدانستید؟
- زنان در برابر هر یک دالر/ دلار که مردان برای کار با ارزش برابر دریافت میکنند، تنها ۷۷ سنت مزد میگیرند—و این شکاف مزدی برای زنانی که فرزند دارند، حتی بیشتر است.
- زنان در سراسر جهان بیشتر از مردان در معرض بیکاری قرار دارند، با تفاوتهای قابل توجه در سطح مناطق.
- تنها ۲۸٪ زنان شاغل در سطح جهان به رخصتی با معاش/ مرخصی با حقوق در زمان مادر شدن دسترسی دارند.
- نزدیک به ۶۵ ٪ افرادی که در سن تقاعد/ بازنشستگی قرار دارند و هیچ نوع پنسون/ حقوق بازنشستگی منظم ندارند، زنان هستند.
- زنان دستکم دو و نیم برابر بیشتر از مردان کارهای خانگی و مراقبتی بدون مزد انجام میدهند.
مزد برابر، حق بشری
قاعده مزد برابر برای کار مشابه نه تنها یک موضوع عدالت اقتصادی، بلکه یک حق اساسی بشری است. ماده ۲۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر(۱۹۴۸) تصریح میکند که «هر کس، بدون هیچ گونه تبعیض، حق دارد برای کار برابر مزد برابر دریافت کند.» با این وجود، پس از بیش از هفتاد سال، شکاف جنسیتی در پرداخت همچنان بازتابدهنده تبعیضهای ساختاری و نابرابریهایی است که حقوق و فرصتهای زنان را تضعیف میسازد.
بستر جهانی و فوریت عمل
به اساس گزارش سازمان بینالمللی کار (ILO)، زنان به طور اوسط تقریباً ۲۰٪ کمتر از مردان در سراسر جهان مزد میگیرند. این نابرابری برای زنان رنگینپوست، کارگران مهاجر، و کسانی که در کارهای بیثبات/ مشاغل ناپایدار مشغولند، حتی گستردهتر است. شکاف جنسیتی در پرداخت، چرخه فقر را تداوم میبخشد، استقلال اقتصادی زنان را محدود میسازد، و تلاشها برای توسعه پایدار و عدالت اجتماعی را تضعیف میکند.
چه باید کرد؟
در زمانی که بازارهای کار در حال تضعیف اند، نابرابریها در حال گسترش است و چندجانبهگرایی با چالشهای فزاینده روبهرو میباشد، پیام مشترک ما باید قویتر از هر زمان دیگر باشد: مزد برابر برای کار با ارزش برابر یک موضوع حقوق کار و حقوق بشری، عدالت اجتماعی و مقاومت / تابآوری اقتصادی است، و یک اولویت راهبردی برای ساختن بنگاههای رقابتی و پایدار به شمار میآید.
کنوانسیون مزد برابر سازمان بینالمللی کار (C100) مستقیماً به اصل مزد برابر میان زنان و مردان برای کار با ارزش برابر میپردازد. معیارهای بینالمللی کار بر نقش اساسی سازمانهای کارگری و کارفرمایی در رسیدن به این هدف از طریق گفتوگوی اجتماعی تأکید دارند، که آزادی انجمن و حق مذاکرات جمعی در مرکز آن قرار دارد.
کشورها باید مزد برابر برای کار با ارزش برابر را به عنوان یک هدف مشترک تقویت کنند—هدفی که برای کارگران، شرکتها و جامعه به طور کلی سودمند است. تحقق برابری مزدی هم یک حق بشری و هم یک ضرورت برای توسعه اجتماعی است.
فراخوانی برای عدالت و همبستگی
از بین بردن شکاف مزدی تنها به مزد عادلانه مربوط نیست—بلکه با کرامت، برابری و عدالت پیوند دارد. حکومتها، دولتها، کارفرمایان و نهادهای مدنی باید با هم همکاری کنند تا قوانین ضد تبعیض را اجرا کنند، شفافیت در پرداختها را تضمین نمایند، و پالیسیهای/ سیاستهای فراگیر ایجاد کنند که همه آحاد جامعه را بدون در نظر گرفتن جنسیت توانمند سازد.
در این روز جهانی مزد برابر، تعهد خود را به عدالت و برابری تجدید کنیم، تا اطمینان یابیم که هر فرد بهگونهای منصفانه، با احترام و ارزشگذاری، در برابر کارش مزد دریافت میکند.
* توضیح عکس: اردن، ۲۰۱۵. عکس: سازمان زنان ملل متحد/ کریستوفر هروینگ