⏰۳
۱۹ آگوست (۲۸ اسد/ مرداد) روز جهانی کمکهای بشردوستانه را گرامی میداریم؛ روزی که از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد بنیان گذاشته شد تا از کارگزاران بشردوست تجلیل کند و بر اهمیت حیاتی همبستگی جهانی و همکاری بینالمللی در پاسخ به بحرانها تأکید ورزد. این تاریخ یادآور بمبگذاری غمانگیز در مقر سازمان ملل در بغداد در سال ۲۰۰۳ است که جان ۲۲ امدادگر، از جمله سرجو ویِرا دِ مِلو را گرفت.
موضوع امسال: تقویت همبستگی، توانمندسازی جوامع
موضوع رسمی سال ۲۰۲۵ بر «تقویت همبستگی جهانی و توانمندسازی جوامع محلی» تأکید دارد. پیام روشن است: جامعهٔ جهانی باید در حمایت از آسیبدیدگان بحرانها متحد شود—و این کار را در شراکت با بازیگران محلی، با بهرسمیتشناختن و تقویت نقش و ابتکار عمل آنان انجام دهد.
پاسداری از اصول بشردوستانه
کمکهای بشردوستانه باید صرفاً بر بنیاد نیازهای مردم در تنگنا متمرکز باشد—بدون جانبداری سیاسی یا معیارهای دوگانه. بیطرفی، بیغرضی و استقلال در کمکرسانی، فارغ از جغرافیا یا سیاست، کرامت همهٔ انسانها را حفظ میکند.
بحرانهای نیازمند پاسخ فوری و بیقیدوشرط
ما بار دیگر فراخوان عاجل برای توجه و اقدام بشردوستانه را در این زمینههای بحرانی تکرار میکنیم:
• غزه — با یک وضعیت فاجعهبار انسانی روبهرو است؛ باشندگان از نیازهای اساسی محروم اند و امدادگران در خطر شدید فعالیت میکنند.
• پاکستان (سیلابها) — جوامع آسیبدیده هنوز به کمکهای دوامدار و بازسازی نیاز دارند، فراتر از تلاشهای نجات ابتدایی.
• سودان — جنگ جاری میلیونها تن را بیپناه ساخته و دسترسی آنان را به حفاظت، سرپناه و نیازهای اولیه سلب کرده است.
• افغانستان — دههها بحران انسانی، جنگ و فروپاشی اقتصادی و بلایای طبیعی میلیونها تن را به کمک فوری نیازمند ساخته است.
• یمن، اوکراین، سومالیا، میانمار — همگی با فاجعههای شدید انسانی ناشی از جنگ، بیجاشدن و کمبود مزمن منابع روبهرو هستند.
این مناطق بر ضرورت عام حقوق بشردوستانه و نیاز فوری به پاسخهای عادلانه و مبتنی بر اصول در همهجا گواهی میدهند.
حقایق و ارقام
• در سال ۲۰۲۵، ۳۰۵.۱ میلیون نفر در ۷۲ کشور به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند که به ۴۷.۴ میلیارد دالر تمویل ضرورت است.
• حدود ۴۰۰ میلیون کودک—یعنی یک از هر پنج کودک در جهان—در مناطق جنگی زندهگی میکنند یا از آنجا فرار کردهاند.
• چهار نفر از هر پنج غیرنظامی که در جنگها کشته شدند، در کشورهایی بودند که درخواست کمکهای بشردوستانه داده بودند؛ بیش از ۵۸٬۷۰۰ غیرنظامی در سال ۲۰۲۴ کشته شدند.
• در سال ۲۰۲۳، ۳۶۳ فاجعهٔ مرتبط با اقلیم سبب بیجاشدن ۲۶.۴ میلیون نفر گردید و بر خانهها، سیستمهای غذایی و اقتصادها تأثیر گذاشت.
• با وجود مقرونبهصرفه بودن، کمکهای نقدی و کوپونی (CVA) در سال ۲۰۲۳ تنها ۲۳٪ از کمکهای بشردوستانهٔ جهانی را تشکیل داد.
• در سودان، ۱۱ میلیون نفر بیجاشدهٔ داخلی وجود دارد—یعنی ۳۰٪ جمعیت کشور.
• در سال ۲۰۲۴، بیش از ۳۶٬۰۰۰ مرگ غیرنظامی در ۱۴ جنگ ثبت شد که بسیاری بهدلیل استفاده از اسلحهٔ انفجاری در مناطق شهری بود.
• تا نیمهٔ ۲۰۲۴، ۱۲۲.۶ میلیون نفر به اجبار بیجا شدند؛ در غزه، ۹۰٪ جمعیت (۱.۹ میلیون نفر) آواره گردید.
• بیش از ۳۶۰ امدادگر در سال ۲۰۲۴ کشته شدند—که ۲۰۰ نفر تنها در غزه بودند—و این سال را به مرگبارترین سال برای امدادگران در تاریخ تبدیل ساخت.
• بیش از ۵۲ میلیون کودک در سال ۲۰۲۴ بهدلیل جنگ از آموزش محروم ماندند؛ در غزه، ۱۲٬۰۳۵ دانشآموز و ۴۹۲ معلم کشته شدند و ۸۸٪ مکاتب آسیب دیدند.
• بیش از ۲۸۰ میلیون نفر در ۵۹ کشور جنگزده با سطوح بلند ناامنی غذایی روبهرو اند؛ در سودان، ۲۵ میلیون نفر آسیب دیدند و بیش از ۷۵۵٬۰۰۰ نفر با شرایط فاجعهبار (سطح قحطی) مواجه بودند.
⸻
منابع
- https://www.un.org/en/observances/humanitarian-day
• مرور کلی بشردوستانهٔ جهانی ۲۰۲۵ (OCHA Global Humanitarian Overview 2025)
• گزارش شورای امنیت سازمان ملل متحد S/2025/271