⏰۲
در این روز جهانی زنان در دیپلوماسی، انستیتوت رویا بار دیگر بر ضرورت فوری بازنگری در ساختارهای نابرابر قدرت جهانی تأکید میورزد و خواهان آن است که دبیرکل آینده سازمان ملل متحد از میان زنان شایسته، با تجربه، و برخوردار از حمایت گسترده بینالمللی انتخاب شود.
از زمان تأسیس خود در سال ۱۹۴۵، سازمان ملل متحد بهعنوان مهمترین نهاد چندجانبه جهانی برای صلح، امنیت و همکاری بینالمللی ایفای نقش کرده، اما در طول بیش از هفت دهه فعالیت، این نهاد تمامی نُه دبیرکل آن مرد بودهاند. این حذف تاریخی، در تضاد آشکار با منشور سازمان ملل متحد قرار دارد که بر اصول برابری جنسیتی، مشارکت فراگیر و احترام به تنوع فرهنگی و اجتماعی تأکید دارد.
اکنون که دوره دوم دبیرکلی آقای آنتونیو گوترش رسماً در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ خاتمه مییابد ما از جامعه بینالمللی میخواهیم از گزینش یک زن شایسته و باتجربه برای این مقام کلیدی حمایت کند.
امروزه مشارکت زنان در دیپلوماسی جهانی تنها یک خواست اخلاقی برای عدالت نیست، بلکه یک ضرورت ساختاری برای بازاندیشی در رهبری جهانی به شمار میرود. جهان امروز با چالشهایی بیپیشینه مواجه است: جنگهای پیچیده، بحرانهای اقلیمی، مهاجرتهای گسترده، بیاعتمادی جهانی، و فرسایش نهادهای چندجانبه. در چنین شرایطی، سبک رهبری مشارکتی، ارزشی و همدلانه زنان، میتواند راهی حیاتی برای بازسازی اعتماد، تأمین توسعه پایدار و تحقق صلح عادلانه باشد.
باید اذعان داشت که حذف تاریخی زنان از عالیترین مقام دیپلماتیک سازمان ملل، نه تنها ناعادلانه است، بلکه مشروعیت اخلاقی و کارآیی این نهاد را نیز زیر سؤال میبرد. دهها زن توانمند در عرصههای حقوق بینالملل، حقوق بشر، حل منازعات، حفاظت محیطزیست، و حکمرانی جهانی وجود دارند که صلاحیت کامل برای تصدی این مقام را دارند.
افزون بر آن، زنان دیپلمات پیش از این نیز لحظات کلیدی در تاریخ جهانی را رقم زدهاند. نقش برجسته آنان در تدوین اعلامیه جهانی حقوق بشر (UDHR) در سال ۱۹۴۸ گواه این میراث است. النور روزولت (ایالات متحده)، هانسیا مهتا (هند)، مینروا برناردینو (جمهوری دومینیکن)، بیگم شائسته اکرامالله (پاکستان) و دیگر زنانی که از پیشینههای فرهنگی و حقوقی گوناگون بودند، در تضمین شمول جنسیتی و اصول جهانی این اعلامیه نقش اساسی داشتند. متأسفانه، با وجود آنکه صدای آنان به شکلگیری نظم نوین جهانی پس از جنگ جهانی دوم کمک کرد، اجرای نابرابر این اعلامیه و معیارهای دوگانه، به تدریج از اعتبار اخلاقی آن کاسته است. تلاش برای اجرای کامل آن اعلامیه و تضمین همه حقهای بشری برای همه آحاد بشر وظیفه ماست.
امروز جهان تنها به نمایندگی نمادین زنان در سخنرانیها نیاز ندارد؛ بلکه نیازمند حضور واقعی و تعیینکننده زنان در عالیترین سطوح تصمیمگیری سیاسی و دیپلوماسی جهانی است. همچنان شاهد کمنمایی زنان در سمتهایی مانند سفیر، معین وزارت خارجه، و نماینده دایمی در نهادهای بینالمللی هستیم- با آنکه صدها زن متخصص، مجرب و آماده، در زمینههایی چون حقوق بشر، میانجیگری صلح، حقوق بینالملل و توسعه پایدار حضور دارند.
انستیتوت رویا از همه دولتها، نهادهای جامعه مدنی، دانشگاهیان، و سازمانهای منطقهای و بینالمللی میخواهد که صدای خود را همآهنگ ساخته و فعالانه از معرفی و گزینش زنان برای مقام دبیرکلی سازمان ملل متحد حمایت کنند. این مطالبه صرفاً یک خواست جنسیتی یا سهمخواهی نیست، بلکه گامی حیاتی برای بازگرداندن اعتماد به نهادهای چندجانبه، تقویت صلح، و پاسخگویی به بحرانهای مشترک بشری است.
جهان امروز تنها به رهبران مقتدر نیاز ندارد، بلکه به رهبرانی نیاز دارد که توان شنیدن، همدردی و بازسازی داشته باشد.
بیایید این بار، صدای صلح را از زبان یک زن بشنویم.
انستیتوت رویا برای عدالت جهانی
۲۴ جون ۲۰۲۵ – روز جهانی زنان در دیپلوماسی