⏰۲/۵
روز جهانی پارلمانها که همهساله در تاریخ ۳۰ جون (۹ سرطان/ تیر) گرامی داشته میشود، به پیشنهاد اتحادیه بینالمجالس (IPU) از سال ۲۰۱۸ به عنوان فرصتی برای ارجگذاری به نقش نهادهای قانونگذاری در نظامهای مردمسالار نامگذاری شده است. این روز یادآور آن است که پارلمانها، به مثابه یکی از ارکان بنیادین حکومتداری مطلوب (Good Governance) تنها زمانی میتوانند پاسخگو، کارآمد و مشروع باشند که نمایانگر تنوع موجود در جامعه باشند.
برگزاری انتخابات آزاد، عادلانه و شفاف، شرط اساسی برای تحقق پارلمانهای پاسخگو است. چنین انتخاباتی زمانی معنا مییابد که شهروندان با درک مسئولیت مدنی، آگاهانه و فراتر از تعلقات قومی و حزبی نمایندگان شایسته و متعهد را برگزینند.
با این حال، موفقیت پارلمانها تنها در روش انتخاب نمایندگان خلاصه نمیشود. ترکیب پارلمان باید همهشمول باشد؛ یعنی بازتابدهنده مشارکت معنادار همه گروههای اجتماعی باشد. حضور زنان در پارلمانها باید هم از نظر عددی و هم از نظر کیفیت مشارکت تقویت شود. این حضور زمانی معنا دارد که از شکل نمادین فراتر رود و بر پایه این اصل روشن استوار گردد که زنان کمابیش نیمی از جمعیت هر جامعه را تشکیل میدهند و باید نیمی یا حدود نیمی از کرسیهای پارلمان را در اختیار داشته باشند. تحقق این هدف نیازمند اراده سیاسی و بازنگری در ساختارهای انتخاباتی برای تضمین برابری واقعی است.
همچنان، حضور مؤثر اقلیتهای قومی، نژادی، زبانی و دینی نیز از ارکان حیاتی یک پارلمان همهشمول است. در جوامع متنوع امروز، ساختن پارلمانهایی با ترکیب یکدست – که گاه بهصورت آگاهانه و سیاسی تحمیل میشود – نه تنها ناکارآمد، بلکه تهدیدی برای عدالت وهمبستگی اجتماعی است.
انستیتوت رویا بر اهمیت تقویت مردم سالاری همهشمول، رعایت عدالت جنسیتی، و مشارکت معنادار همه گروههای اجتماعی در نهادهای قانونگذاری تأکید میورزد تا صدای همه شنیده شود و پایههای عدالت، همبستگی و توسعه پایدار استوار گردد.