۳/۵⏰
دوم دسامبر (۱۲ قوس/ آذر) روز جهانی لغو بردهداری است؛ روزی که سازمان ملل متحد آن را بهمنظور جلب توجه به وضعیت میلیونها انسان گرفتار در اشکال مدرن بردهداری و بسیج تلاشهای جهانی برای ریشهکنکردن آن تعیین کرده است. با وجود پیشرفتهای چشمگیر پس از لغو بردهداری، هنوز آن پدیده شوم در اشکال مختلفی مانند کار اجباری، کار کودکان، قاچاق انسان و ازدواج اجباری ادامه دارد. این روز یادآور مسئولیت مشترک ما برای مقابله با این نقض جدی حقوق بشر است.
درک بردهداری مدرن
اصطلاح “بردهداری مدرن” شامل شرایطی است که در آن افراد استثمار میشوند و بهدلیل تهدید، خشونت، اجبار یا فریب قادر به ترک یا رد آن نیستند. بر اساس گزارش سازمان بینالمللی کار (ILO) در سال ۲۰۲۱ تقریبا ۵۰ میلیون نفر در شرایط بردهداری مدرن زندگی میکردهاند که شامل:
- ۲۸ میلیون نفر در کار اجباری
- ۲۲ میلیون نفر در ازدواج اجباری
این ارقام افزایش نگرانکننده ۱۰ میلیونی را نسبت به سال ۲۰۱۶ نشان میدهد.
اشکال بردهداری مدرن
۱. کار اجباری
کار اجباری شامل اجبار یا فریب افراد به کار کردن برخلاف اراده آزاد آنان است. این نوع استثمار در صنایعی مانند زراعت، ساختمانسازی و کار خانگی شایع است. کارگران مهاجر و افراد از جوامع به حاشیه راندهشده بهویژه آسیبپذیر هستند.
۲. قاچاق انسان
قاچاق انسان شامل استخدام، انتقال یا پناهدادن افراد برای استثمار است. قربانیان معمولاً به استثمار جنسی، کار اجباری یا قاچاق اعضای بدن وادار میشوند. اکثریت قربانیان قاچاق انسانی زنان و کودکان هستند (UNODC، ۲۰۲۲).
۳. کار کودکان
تقریباً ۱۶۰ میلیون کودک، از جمله کودکانی که فقط پنج سال دارند، مشغول کار هستند، اغلب در شرایط خطرناک که آنها را از آموزش و یک کودکی ایمن محروم میکند (ILO، ۲۰۲۱).
۴. ازدواج اجباری
ازدواج اجباری ۲۲ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار میدهد که بیشتر آنها زنان و دخترانند. بسیاری تحت تهدید خشونت یا فشارهای اجتماعی مجبور به ازدواج میشوند، اغلب پیش از رسیدن به سن قانونی (ILO، ۲۰۲۲).
عوامل بردهداری مدرن
بردهداری مدرن بهوسیله ترکیبی از عوامل زیر تقویت میشود:
- فقر: نیاز مالی افراد را به شرایط استثماری میکشاند.
- جنگ و بیجاشدگی: جنگها و بلایای طبیعی جمعیتهای آسیبپذیر، بهویژه پناهجویان را در معرض خطر استثمار قرار میدهند.
- حکمرانی ضعیف: فساد و چارچوبهای قانونی ناکافی به عاملان این جرم فرصت میدهند تا بدون مجازات عمل کنند.
- نابرابری جنسیتی: زنان و دختران بهدلیل تبعیض و کمبود فرصتهای اقتصادی در معرض آسیب بیشتری هستند.
مبارزه با بردهداری مدرن
۱. چارچوبهای بینالمللی
کنوانسیون بردهداری ۱۹۲۶ و کنوانسیون مکمل ۱۹۵۶ اساس مبارزه جهانی علیه بردهداری را تشکیل میدهند. علاوه بر این، کنوانسیون کار اجباری سازمان بینالمللی کار و پروتکل پالرمو سازمان ملل ابزارهای جامعی برای مقابله با کار اجباری و قاچاق انسان فراهم میکنند.
۲. اقدامات قانونی
کشورها در سراسر جهان در حال تقویت قوانین و راهکارهای اجرایی برای محاکمه عاملان و حفاظت از قربانیان هستند. برای مثال، قانون بردهداری مدرن ۲۰۱۵ در بریتانیا شرکتها را ملزم میکند اقدامات خود برای حذف بردهداری از زنجیرههای فعالیتشان را گزارش کنند.
۳. آگاهیبخشی و حمایتگری
سازمانهایی مانند “ضد بردهداری بینالمللی”، “واک فری”، و “ماموریت عدالت بینالمللی” در حال پیشبرد اقدامات آگاهیبخش برای افزایش توجه افکار عمومی و حمایت از سیاستهای کارآمدتر هستند. جنبشهای مردمی نقش حیاتی در آموزش جوامع درباره حقوق بشر و خطرات بردهداری مدرن ایفا میکنند.
۴. حمایت از بازماندگان
ارائه دسترسی به سرپناه، خدمات درمانی، آموزش و کمکهای حقوقی برای توانبخشی و ادغام دوباره بازماندگان در جامعه ضروری است.
اهداف جهانی و پیشرفتها
هدف توسعه پایدار ۸.۷ سازمان ملل خواستار ریشهکنکردن کار اجباری، قاچاق انسان، کار کودکان و بردهداری مدرن تا سال ۲۰۳۰ است. با وجود مشکلات، پیشرفتهای چشمگیری صورت گرفته است:
- بیش از ۸۹ میلیون نفر در پنج سال گذشته از شرایط بردهداری نجات یافتهاند (ILO، ۲۰۲۲).
- همکاریهای جهانی افزایش یافته و منجر به دستگیری و محاکمههای بیشتر قاچاقچیان شده است.
چه کاری میتوانید انجام دهید؟
پایاندادن به بردهداری مدرن نیازمند اقدام جمعی است. شما میتوانید با این کارها سهیم باشید:
- آموزش ببینید: درباره نشانههای بردهداری مدرن بیاموزید و این دانش را با دیگران به اشتراک بگذارید.
- حمایت از فعالیتهای اخلاقی: محصولاتی را انتخاب کنید که از شرکتهایی با تعهد به کار عادلانه تهیه میشوند.
- گزارش دهید: اگر به استثمار مظنون هستید، به مقامات محلی یا خطوط کمکرسانی اطلاع دهید.
- حمایتگری کنید: از سیاستها و سازمانهایی که برای مقابله با بردهداری و حمایت از بازماندگان کار میکنند، حمایت کنید.
روز جهانی لغو بردهداری یادآوری میکند که میلیونها انسان هنوز تحت شرایط بردهداری مدرن رنج میبرند. پایاندادن به این ظلم نه تنها یک وظیفه اخلاقی بلکه مسئولیتی مشترک است. با همکاری دولتها، سازمانها و افراد، میتوانیم جهانی بسازیم که در آن آزادی برای همه واقعیت باشد.
منبع:
https://www.un.org/en/observances/slavery-abolition-dayٖ
نویسنده: توسکا غلامی خالجیری