15

۲۳ سپتمبر (۲ میزان/ مهر)- روز جهانی زبان‌های اشاره

⏰۲/۵

پیش‌زمینه: 

پیشنهاد برگزاری این روز از طرف فدراسیون جهانی ناشنوایان (WFD) ارائه شد. این فدراسیون متشکل از ۱۳۵ انجمن ملی ناشنوایان بوده و حدوداً نمایندگی حقوق بشری ۷۰ میلیون ناشنوا را در سراسر جهان دارد. بیش از ۸۰ درصد ناشنوایان در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند. به طور جمعی، آنها بیش از ۳۰۰ زبان اشاره مختلف را استفاده می‌کنند.

قطعنامه A/RES/72/161 توسط هیأت دایمی آنتیگوا و باربودا در سازمان ملل متحد پیشنهاد و توسط ۹۷ کشور عضو سازمان ملل به طور مشترک حمایت و در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۷ به اتفاق آرا تصویب شد.

انتخاب ۲۳ سپتمبر به این دلیل است که این تاریخ، روز تأسیس فدراسیون جهانی ناشنوایان در سال ۱۹۵۱ را گرامی می‌دارد. این روز نشان‌دهنده تولد یک سازمان مدافعه‌گری است که یکی از اهداف اصلی آن حفظ زبان‌های اشاره و فرهنگ ناشنوایان به عنوان پیش‌نیازهای تحقق حقوق بشر ناشنوایان است.

روز جهانی زبان‌های اشاره برای نخستین بار در سال ۲۰۱۸ به عنوان بخشی از هفته جهانی ناشنوایان تجلیل شد. هفته جهانی ناشنوایان اولین بار در سپتمبر ۱۹۵۸ تجلیل شد و از آن زمان به یک حرکت جهانی برای وحدت ناشنوایان و مدافعه‌گری مشترک برای بلند بردن آگاهی درباره مشکلاتی که ناشنوایان در زندگی روزمره خود با آن مواجه هستند، تبدیل شده است.

زبان‌های اشاره و پیمان‌نامه حقوق افراد دارای معلولیت

زبان‌های اشاره به طور کامل زبان‌های طبیعی هستند که از لحاظ ساختاری با زبان‌های گفتاری تفاوت دارند. همچنین یک زبان اشاره بین‌المللی وجود دارد که توسط ناشنوایان در نشست‌های بین‌المللی و به طور غیررسمی در هنگام سفر و معاشرت استفاده می‌شود. این زبان به عنوان یک شکل پیجین از زبان اشاره در نظر گرفته می‌شود که پیچیدگی زبان‌های اشاره طبیعی را ندارد و دایره واژگان محدودی دارد.

پیمان‌نامه حقوق افراد دارای معلولیت (CRPD) استفاده از زبان‌های اشاره را به رسمیت می‌شناسد و آن ترویج می‌کند. این پیمان‌نامه به وضوح تصریح می‌کند که زبان‌های اشاره از لحاظ جایگاه برابر با زبان‌های گفتاری هستند و دولت‌ها را ملزم می‌سازد تا یادگیری زبان اشاره را تسهیل کرده و هویت زبانی جامعه ناشنوایان را ترویج کنند.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد ۲۳ سپتمبر را به عنوان روز جهانی زبان‌های اشاره اعلام کرده است تا آگاهی درباره اهمیت زبان اشاره در تحقق کامل حقوق بشر ناشنوایان را افزایش دهد.

قطعنامه‌ای که این روز را تعیین کرد، اذعان می‌کند که دسترسی اولیه به زبان اشاره و خدمات به زبان اشاره، از جمله آموزشِ با کیفیت به زبان اشاره، برای رشد و توسعه فرد ناشنوا حیاتی است و برای دست‌یابی به اهداف توسعه‌ای توافق‌شده بین‌المللی ضروری می‌باشد. همچنین اهمیت حفظ زبان‌های اشاره به عنوان بخشی از تنوع زبانی و فرهنگی را تصدیق می‌کند و بر اصل “هیچ چیزی بدون ما درباره ما” در همکاری با جوامع ناشنوا تأکید می‌کند.

منبع: 

https://www.un.org/en/observances/sign-languages-day