8

۱۶ سپتمبر (۲۶ سنبله/ شهریور) – روز بین‌المللی حفظ لایه ازون

⏰ ۲

در این روز جهانی اوزون، بیایید به برقراری صلح با سیاره خود متعهد شویم. بیایید متعهد شویم که بر دستاوردهای پروتکل مونترال بنا نهیم تا نشان دهیم همکاری بین‌المللی در بهترین حالت خود چه دستاوردهایی می‌تواند داشته باشد.

آنتونیو گوترش

مقدمه: برای افزایش آگاهی عمومی در مورد اهمیت لایه اوزون برای جو زمین و عوامل مختلف  تهدید کننده این لایه هر سال روز بین‌المللی حفظ لایه ازون گرامی داشته می‌شود. این روز یادآور پروتکل تاریخی مونترال است، که پیمان بین‌المللی مهمی است. این پیمان برای کاهش و حذف تدریجی محصولات زیابار برای لایه ازون منعقد شده است.

لایه ازون ناحیه‌ای از استراتوسفر زمین است که عمدتاً مسئول جذب اشعه‌های مضر فرابنفش (اشعه‌های UV-B وUV-C) است و مانع از رسیدن این اشعه‌ها به سطح زمین می‌شود. به بیان دیگر، این لایه از موجودات زنده در برابر تأثیرات مضر اشعه‌های فرابنفش، مانند سرطان پوست، آب مروارید، و آسیب به اکوسیستم‌ها، محافظت می‌کند.

در استراتوسفر، اشعه‌های فرابنفش با مولکول‌های اکسیژن واکنش می‌دهند و مولکول‌های اکسیژن را به اتم‌های اکسیژن تجزیه می‌کنند. هنگامی که یک اتم اکسیژن با یک مولکول اکسیژن ترکیب می‌شود، لایه اوزون که از سه اتم اکسیژن (O₃) تشکیل شده، شکل می‌گیرد.

تهدیدات اصلی برای لایه ازون شامل:

  • کلروفلوئوروکربن‌ها (CFCs) که معمولاً در یخچال‌ها و تهویه‌های هوا یافت می‌شوند،
  • هالون‌ها که در کپسول‌های آتش‌نشانی استفاده می‌شوند،
  • تتراکلرید کربن که به عنوان حلال صنعتی و ماده پاک‌کننده کاربرد دارد.

اهمیت این روز:

۱.   افزایش آگاهی: این روز به افزایش آگاهی در مورد اهمیت لایه ازون برای زمین و حیات موجودات زنده کمک می‌کند و باعث می‌شود شهروندان، از جمله جوانان و صنایع در تولید کالا و خدمات و مصرف آنها تصمیمات آگاهانه‌تری بگیرند.

۲.   گرامی داشتن دستاوردهای پروتکل مونترال: این پروتکل به حذف تدریجی CFC‌ها که به تخریب لایه ازون منجر می‌شدند، کمک کرده است. این روز یادآوری می‌کند که تلاش هماهنگ جامعه جهانی می‌تواند هر مشکلی را به‌طور مؤثر حل کند.

۳.   تشویق به اقدامات مداوم در حفاظت از محیط زیست: این روز به ما یادآوری می‌کند که با وجود دستاوردهای بزرگی در زمینه حفاظت از محیط زیست، باید به تلاش‌های خود ادامه دهیم، زیرا مشکلات و کاهش منابع طبیعی هر روز بیشتر می‌شود.

۴.   یادآوری مسئولیت برای نسل‌های آینده: این روز همچنین یادآور این واقعیت است که دنیای کنونی فقط برای ما نیست، بلکه برای نسل‌های آینده نیز هست. از این رو، نیازمند حفظ و استفاده هوشمندانه و مسئولانه از منابع طبیعی هستیم.

شرویل پونیا (کارآموز در موسسه رویا برای عدالت جهانی از هند)