در جستجوی جهانی عادلانه و سالم برای همگان
هفتم آوریل هر سال «روز جهانی سلامت» است. این روز برای آگاهیبخشی درباره موضوعی که از اولویتهای کاری سازمان بهداشت جهانی است نامگذاری شد.
هدف نهایی از تشکیل سازمان بهداشت جهانی دسترسی همه مردم به بالاترین سطح ممکن از سلامت است. یعنی همگان، در همه جا بتوانند بدون مواجهه با مشکلات مالی از خدمات بهداشتی و درمانی با کیفیت مطلوب استفاده کنند. تا رسیدن به مقصد والا راه درازی و دشواری پیش رو داریم. هنوز در سراسر جهان میلیونها نفر به خدمات درمانی دسترسی ندارند؛ بخش چشمگیری از جمعیت جهان مجبورند بین مراقبتهای بهداشتی – درمانی و سایر هزینههای روزانه مانند غذا، لباس و حتی مسکن یکی را انتخاب کنند. بیش از ۸۰۰ میلیون نفر (تقریباً ۱۲٪ جمعیت جهان) دست کم ۱۰٪ از بودجه خانوار خود را صرف هزینههای بهداشتی – درمانی برای خود، کودک بیمار یا سایر اعضای خانواده میکنند.
دستیابی به مراقبتهای مناسب بهداشتی- درمانی نه تنها سلامتی و امید به زندگی افراد را افزایش میدهد، بلكه كشورها را از شیوع بیماریها محافظت میكند، فقر و خطر گرسنگی را كاهش میدهد، شغل ایجاد میكند، رشد اقتصادی را افزایش میهد. گفتنی است مسئولیت و وظیفه دولتها در زمینه حق بر سلامتی و دسترسی شهروندان به امکانات بهداشتی با توجه به شرایط هر کشوری متفاوت خواهد بود و به معنای لزوم ارائه رایگان همه خدمات بهداشتی- درمانی به آحاد جامعه نیست. هیچ کشوری نمیتواند همه این خدمات را به صورت رایگان و پایدار به صورت ارائه دهد. اما انتظار از دولتها آن است نیازهای اولیه بهداشتی – درمانی را برای همگان تامین کنند.
همه ـ آحاد افراد جامعه، نمایندگان جوامع محلی، اعضای شورای شهرها، متخصصان بهداشت و درمان، سازمانهای جامعه مدنی، کارآفرینان، شرکتهای بزرگ، رسانهها، دولتهاـ میتوانند با شرکت در یک گفتگو و پویش جهانی در تامین پوشش بهداشت و سلامت همگانی نقشآفرینی کنند.
سازمان بهداشت جهانی هر ساله با اعلام یک شعار یا موضوع خاص در تکریم «روز جهانی بهداشت» میکوشد توجه جهانیان را به موضوعی مهم و فوری جلب کند. این انتخاب و اعلام سبب میشود نه تنها در ۷ آوریل، که در طول سال فعالیتها و آگاهیبخشیهایی مناسب انجام شود. برخی شعارها و موضوعات در سالهای گذشته اینها بودهاند: «بهداشت روان»، «مراقبت از مادر و کودک» و «تغییرات آب و هوایی». شعار امسال در روز جهانی بهداشت این است: «ساختن جهانی عادلانه و سالم برای همگان».
همهگیری کرونا بسیاری دستاوردهای بهداشتی و سلامت در دهههای اخیر را در معرض تهدید جدی قرار داده، افراد بیشتری را به فقر و عدم امنیت غذایی سوق داده و نابرابریهای جنسیتی، اجتماعی و بهداشتی- درمانی را افزوده است.
برابر گزارش تازه صندوق بینالمللی پول (منتشر شده در ۶ آوریل ۲۰۲۱) «جوانان، زنان و کارگران با مدارک تحصیلی پائین به بیشتر آسیب اقتصادی را در بحران کرونا متحمل شدهاند. اقتصادهای نوظهور و کشورهای با سرانه درآمد پایین، ضربه بیشتری از بحران کنونی خوردهاند و در میان مدت آسیب بیشتری خواهند دید. در سال ۲۰۲۰ میلادی نزدیک به ۹۵ میلیون نفر در جهان به زیر خط فقر مطلق افتادند و روند آموزش در کشورهای کم درآمد و در حال توسعه دچار مشکلات بنیادینی شد.»
برای چیرگی بر بحران جهانی کرونا به تلاشی همگانی، هماهنگ و همدلانه برای دسترسی عمومی به بهداشت و سلامت صورت نیاز داریم. باید بکوشیم نابرابریها و تبعیضات در حوزه بهداشت و درمان، از جمله واکسیناسیون عمومی هرچه کمتر و کمتر شود. صلح و امنیت و رفاه جهانی، پیشگیری از موج کنترلناپذیر مهاجرتها و بحران عمیقتر اقتصادی از رهگذر مقابله با تبعیض، از جمله در پهنه بهداشت و درمان دست یافتنی است. فراموش نکنیم هیچ کس سالم و آسوده نخواهد ماند، مگر آنکه میزان قابل قبولی از سلامت و امنیت در دسترس جهانیان باشد.