راهی به سوی صلح وجود ندارد، صلح خود راه است.» – مهاتما گاندی»
دوم اکتوبر(۱۰ میزان/ مهر)، جهان روز جهانی عدم خشونت را گرامی میدارد؛ روزی که به مناسبت سالروز تولد مهاتما گاندی و میراث ماندگار او در زمینه صلح، عدالت و کرامت انسانی برگزار میشود. این روز تنها یادآوری یک رهبر نیست، بلکه تأکیدی است بر یک حقیقت جهانی: قدرت عدم خشونت، اساسیترین ابزار بشر برای بقا و پیشرفت است.
با این حال، این یادآوری در زمانی صورت میگیرد که جهان ما از جنگهای رو به گسترش، درگیریهای خشونتآمیز و کمپاینهای نفرتپراکنانه پارهپاره شده است. از غزه تا سودان، از اوکراین تا افغانستان و فراتر از آن، هر روز شاهد ویرانی خانهها، جان باختن بیگناهان، آوارگی خانوادهها و از بین رفتن اعتماد میان مردم و ملتها هستیم.
تاریخ بارها به ما آموخته است که هیچ جنگ، هیچ سلاح و هیچ عمل خشونتآمیز هرگز صلح پایدار و امنیت واقعی را تأمین نکرده است. پیروزیهای نظامی شاید برای مدتی صدای تفنگها را خاموش سازد، اما زخمها را درمان نمیکند، تراماها را پاک نمیکند و عدالت را جایگزین نمیسازد. خشونت تنها خشونت بیشتر میآفریند. نفرت، هنگامی که کاشته شد، به چرخه تازهای از کینه و انتقام بدل میگردد. این چرخه بیپایان است مگر آنکه ما به عنوان یک جامعه جهانی، شجاعت شکستن آن را پیدا کنیم.
شکستن این چرخه ویرانگر چیزی بیش از کلمات نیاز دارد؛ این کار به نیروی اخلاقی و اراده جمعی ضرورت دارد. از حکومتها خواسته میشود که گفتگو و دیپلماسی را بر سلطهطلبی ترجیح دهند، از جوامع انتظار میرود که شفقت را جایگزین بیرحمی کنند، و از افراد خواسته میشود که در زندگی روزمره همدلی و احترام را تمرین نمایند. عدم خشونت، انفعال یا ضعف نیست؛ بلکه یک انتخاب فعال و شجاعانه است—امتناع آگاهانه از تسلیم شدن به منطق نفرت.
برای سنتهای دینی، جامعه مدنی و جنبشهای مردمی، عدم خشونت همیشه قلب تغییر واقعی بوده است. این همان چیزی است که به جوامع تحت ستم اجازه میدهد عدالت بخواهند بیآنکه ستم تازهای بیافرینند. این همان چیزی است که ملتها را قادر میسازد با نابرابری مقابله کنند بدون آنکه به خونریزی متوسل شوند. این همان چیزی است که ممکن میسازد جهانی را تصور کنیم که در آن کرامت انسانی پاسداری و حفظ شود.
در این روز جهانی عدم خشونت، انستیتوت رویا بار دیگر تعهد خود را به پیشبرد صلح، عدالت و همزیستی اعلام میدارد. ما از رهبران، جوامع و افراد میخواهیم که به رسمیت بشناسند تنها راه پایدار آینده، عدم خشونت، گفتگو و همکاری است. با هم میتوانیم درگیری را به همکاری، ترس را به امید و جدایی را به همبستگی بدل کنیم.
«عدم خشونت سلاح نیرومندان است.» – مهاتما گاندی
توضیح عکس: مجسمۀ «عدمِ خشونت» (یا «تفنگِ گرهخورده») اثر هنرمند سویدنی کارل فریدریک رویترسوِرد در ساحۀ بازدیدکنندگانِ سازمان ملل به نمایش گذاشته شده است. «تفنگِ گرهخورده» نماد بنیاد «پروژۀ عدمِ خشونت» است.
عکس: UN Photo/Fan Xiao