⏰ ۳
هر ساله ۲۸ اپریل (۸ ثور/اردیبهشت) به عنوان «روز جهانی ایمنی و صحت در محیط کار» در سراسر جهان گرامی داشته میشود تا بر نیاز عاجل به ایجاد محیطهای کاری امنتر و پیوند بنیادی میان ایمنی شغلی، کرامت انسانی و عدالت اجتماعی تأکید شود. در اصل، این روز یادآور این نکته مهم است که ایمنی محیط کار تنها موضوعی مربوط به رعایت قوانین یا مقررات فنی نیست، بلکه یک مسئله حقوق بشری است.
ایمنی محیط کار به عنوان یک حق بشری
هر فرد حق ذاتی دارد که در شرایطی مملو از کرامت، احترام و ایمنی کار کند. اعلامیه جهانی حقوق بشر (UDHR) این حق را در ماده ۲۳ به رسمیت میشناسد و میگوید: «هر کس حق دارد کار کند، شغل خود را آزادانه انتخاب نماید، شرایط کاری عادلانه و مساعد داشته باشد و در برابر بیکاری حمایت شود.»
با وجود این شناخت بینالمللی، خطرات شغلی همچنان تهدید جدی برای کارگران در سراسر جهان است. سازمان بینالمللی کار (ILO) گزارش میدهد که سالانه تقریباً ۳ میلیون کارگر به دلیل حوادث و بیماریهای مرتبط با کار جان خود را از دست میدهند که این رقم نسبت به سال ۲۰۱۵ بیش از ۵ درصد افزایش یافته است. علاوه بر آن، تقریباً ۳۹۵ میلیون کارگر هر ساله دچار جراحات غیرمرگبار ناشی از کار میشوند.
این آمارها صرفا چند عدد نیستند؛ بلکه تراژدیهای شخصی، خانوادههای متأثر و جوامع آسیبدیده را نمایان میکنند. گروههای آسیبپذیر، از جمله افرادی که در اشتغالهای ناامن، کارگران مهاجر و شاغلان در بخشهای پرخطر مانند زراعت و ساختمان فعالیت میکنند، بیشترین آسیب را از این خطرات متحمل میشوند.
مسئولیت جهانی و اقدام محلی
روز جهانی ایمنی و صحت در کار هم مسئولیت جمعی و هم اقدام فردی را فرا میخواند. از کارفرمایان خواسته میشود فرهنگهای ایمنی را با اجرای تدابیر جامع ایمنی و صحت، ارائه آموزشهای کافی و مشارکت فعالانه کارکنان در تصمیمات مرتبط با ایمنی ایجاد کنند. ورای تعهدات قانونی، کارفرمایان دارای مسئولیت اخلاقی برای حفاظت از جان انسانها هستند، و از این طریق عدالت و کرامت را در محیط کار پاس میدارند.
در سطح حکومتی، کشورها باید منابع لازم را تخصیص دهند و اراده سیاسی برای تأمین ایمنی کار را نشان دهند. این شامل ایجاد سیستمهای مؤثر بازرسی، اجرای سختگیرانه قوانین کار، تأمین پوششهای صحی جامع و اطمینان از دسترسی به حمایتهای اجتماعی میشود. دولتها مکلفند که حقوق تصریح شده در کنوانسیونهای بینالمللی حقوق بشر را به اعمال و رویههای ملموس، به ویژه در جوامع به حاشیه رانده شده، تبدیل کنند.
در سطح محلی، توانمندسازی کارگران از طریق آموزش و برنامههای آگاهیبخشی، حیاتی است. برنامههای آموزشی، آموزشهای دادخواهی و کمپاینهای آگاهی عمومی میتوانند صدای کارگران را تقویت کرده و آنان را قادر سازند تا بدون ترس، شرایط کاری امنتر و رفتار عادلانهتر را مطالبه کنند. سازمانهای عدالتمحور نقش مهمی در فراهم کردن منابع، مساعدتهای حقوقی و بسترهای دادخواهی دارند و پلی میان تجارب کارگران و سطوح سیاستگذاری ایجاد میکنند.
دعوت به اقدام: ایمنی به عنوان عدالت
روز جهانی ایمنی و صحت در کار فراتر از یک جشن و مراسم است—این روز، فراخوانی برای تغییر پایدار است. آموزش عدالت گام بنیادی در جهت شناسایی و احترام به ایمنی محیط کار به عنوان یک حق اساسی بشری است. با اتحاد کارگران، کارفرمایان، جوامع و دولتها میتوانیم محیطهای کاری امنتر، با کرامتتر و عادلانهتر بسازیم.
در این روز مهم، بیایید تعهد خود را به دفاع از کسانی که صدایشان کمتر شنیده میشود تجدید کنیم. بیایید آموزش ببینیم و دیگران را آموزش دهیم، و تأکید کنیم که ایمنی محیط کار اختیاری نیست، بلکه یک حق بنیادی بشری و بخشی از عدالت اجتماعی است.
با این کار، به کسانی که در محیط کار آسیب دیده یا جان باختهاند احترام میگذاریم و با همه کارگران جهان در راه ساختن جهانی امنتر و عادلانهتر همبستگی نشان میدهیم.
منبع
https://www.un.org/en/observances/work-safety-day
نوشته: توسکا غلامی
