چهارم جنوری (۱۴ جدی/ دی) روز جهانی بریل — تأکید بر شمولگرایی و دسترسیپذیری
⏰۱/۵
چهارم جنوری روز جهانی بریل است؛ مناسبتی که از سوی سازمان ملل متحد برای بزرگداشت زادروز لوئی بریل و برجستهساختن نقش اساسی خط بریل بهعنوان ابزار ارتباط، آموزش و مشارکت اجتماعی برای افراد نابینا و کمبینا نامگذاری شده است.
بریل صرفاً یک نظام خواندن لمسی نیست، بلکه بستری است برای استقلال فردی، دسترسی برابر به اطلاعات و حضور فعال در زندگی اجتماعی. سازمان ملل متحد تأکید میکند که بدون قالبهای دسترسپذیر مانند بریل، افراد دارای معلولیت بینایی بهگونهای ساختاری از بهرهمندی کامل از حقوق انسانی خود، از جمله حق آموزش، حق بیان و مشارکت اجتماعی، محروم میگردند.
شمولگرایی فراتر از حضور نمادین افراد دارای نیاز خاص در جامعه است. شمولگرایی واقعی یعنی آنکه سیاستها، برنامهها و سازوکارهای اجرایی از مرحله طراحی تا اجرا بهگونهای سامان یابند که همه افراد، از جمله اشخاص دارای معلولیت و نیازهای ویژه، بهعنوان شهروندان برابر از دسترسی عملی به حقوق، خدمات و فرصتها برخوردار باشند. در این نگاه، دسترسیپذیری یک امتیاز جانبی نیست، بلکه شرط تحقق عدالت و کرامت انسانی است.
بر این اساس، شمولگرایی باید در همه سطوح تصمیمسازی و اجرا، چه در سطح ملی و چه در سطح محلی، نهادینه شود تا هیچ انسانی در حاشیه نظامهای آموزشی، دیجیتال، اجتماعی و مدنی قرار نگیرد. جامعهای عادلانه زمانی شکل میگیرد که ساختارهای آن با درنظرگرفتن تنوع واقعی انسانها طراحی شوند.
روز جهانی بریل فرصتی است برای بازاندیشی در شیوههای حکمرانی و خدمات عمومی؛ فرصتی برای آنکه دسترسیپذیری را به بخشی جداییناپذیر از برنامهها و سیاستها بدل کنیم و گامی مؤثر در جهت برابری فرصتها و پاسداشت کرامت همه انسانها برداریم./