در نهایت، همه چیز به ارزشها بازمیگردد […] ما میخواهیم جهانی که فرزندانمان به ارث میبرند، با ارزشهایی که در منشور سازمان ملل متحد تجلی یافتهاند، تعریف شود: صلح، عدالت، احترام، حقوق بشر، بردباری و همبستگی.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد
⏰ ۳
روز ملل متحد در ۲۴ اکتوبر روز تصویب منشور ملل متحد در سال ۱۹۴۵ است. پس از تصویب رسمی سند تأسیس توسط امضاکنندگان، از جمله پنج عضو شورای امنیت سازمان ملل، این سازمان رسما آغاز به کار کرد. فراگیرترین رکن سازمان ملل «مجمع عمومی»است که هر سال در نیویورک، مقر اصلی این سازمان برگزار میشود. در مجمع عمومی مقامات عالیرتبه کشورهای عضو شرکت میکنند و نظرات خود را در مورد مجموعهای از مسائل بینالمللی ارائه میدهند. یکی دیگر از ارکان مهم این سازمان «شورای امنیت»، متشکل از پنج عضو دائمی و ده عضو غیر دائمی است، اعضایی که هر کدام یک رأی دارند، اما پنج عضو دائم از حق وتو نیز برخوردارند. شورای امنیت اساسا مسئول حفظ صلح جهانی است.
در دنیای امروز، هیچ نهاد جهانی دیگری مشروعیت و تاثیری در حد سازمان ملل متحد ندارد. این سازمان از طریق نیروی حافظ صلح سازمان ملل – با نیروهایی از ۱۹۳ کشور- نقشی بنیادی در پاسداری از صلح ایفا میکند. این سازمان از طریق نهادهای تخصص وابسته، از جمله سازمان جهانی بهداشت و یونیسف با چالشهای جهانی متعددی مقابله میکند. برابر منشور سازمان ملل، هدفهای اصلی آن عبارتند حفظ صلح میان کشورهای عضو، ترویج توسعه اجتماعی و اقتصادی و هماهنگی کمکهای بشردوستانه.
یکی از ابتکارات سازمان نامگذاری تعدادی از روزهای سال به موضوعات و مناسبتهای مهم است. هدف از تعیین این روزها افزایش آگاهی عمومی و جلب توجه دولتها به موضوعات مختلفی است که برای تامین صلح و رفاه جامعه جهانی و حفاظت از طبیعت مهم هستند. مثلا روز جهانی سوادآموزی هر سال در ۸ سپتمبر گرامیداشته میشود تا توجه همگان را به اهمیت آموزش و نقش آن در توسعه انسانی جلب کند. به همین ترتیب، روز جهانی علم هر سال در ۱۶ سپتمبر برای افزایش آگاهی جامعه جهانی درباره اهمیت علم برای پیشرفت جامعه و حفاظت از محیط زیست جشن گرامیداشته میشود.
سازمان ملل از طریق نهادهای وابستهاش به فعالیتهای ترویجی و آموزشی اقدام میکند. مثلا یونیسف برای حفاظت از حقوق کودکان و اجرای کامل کنوانسیون حقوق کودک فعالیت میکند. یونسکو بر آموزش، علم و فرهنگ تمرکز دارد و هدفش ترویج صلح جهانی از طریق همکاری بینالمللی در این زمینهها است.
اهداف توسعه پایدار (SDGs) به عنوان یکی از مهمترین مصوبات سازمان ملل متحد، چارچوبی جامع برای دستیابی به آیندهای بهتر و پایدارتر برای همه انسانها ارائه میدهند. این اهداف که در سال ۲۰۱۵ تصویب شدند، به مسائل جهانی نظیر فقر، نابرابری، تغییرات اقلیمی، صلح و عدالت میپردازند و تلاشی هماهنگ برای ترویج توسعه اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در سراسر جهان را شکل میدهند. با توجه به چالشهای فراگیر و روزافزون جهانی، تحقق این اهداف نه تنها برای بهبود زندگی انسانها بلکه برای حفظ منابع طبیعی و محیط زیست برای نسلهای آینده نیز ضروری است. سازمان ملل از طریق اهداف توسعه پایدار، کشورها و جوامع را به همکاری و اقدام فوری برای مقابله با این چالشها و ایجاد جهانی عادلانهتر و پایدارتر فرا میخواند.
جان سخن آن است که سازمان ملل نهادی است که در زمینه توسعه اجتماعی و اقتصادی، کمکهای بشردوستانه و حفظ صلح و نظم در جهان به دستاوردهای زیادی دست یافته، اما هنوز راه زیادی در پیش دارد و فهرست بلندی از برنامهها برای تحقق دارد.
منابع
یونسکو
شورای امنیت سازمان ملل
سازمان ملل متحد
نوشته: شرویل پونیا، کارآموز موسسه رویا برای عدالت جهانی