۲/۵ ⏰
پناهندگان به همبستگی جهانی و امکان بازسازی زندگی با عزتشان نیاز دارند.
دبیرکل سازمان ملل متحد آنتونیو گوترش
هر دقیقه ۲۰ نفر همه چیز را پشت سر مینهد تا از جنگ، آزار و اذیت یا ترور بگریزد.
پیشینه
روز جهانی پناهندگان (۲۰ جون برابر ۳۱ جوزا) روزی بینالمللی است که سازمان ملل متحد برای تکریم از پناهندگان در سراسر جهان و جلب افکار عمومی به وظایف خود در برابر آنان تعیین کرده است. این روز فرصتی ارزشمند برای ایجاد همدلی و درک بیشتر از وضعیت پناهندگان و شناخت تابآوری آنها در بازسازی زندگیشان است. روز جهانی پناهندگان همچنین فرصتی است برای قدردانی از شجاعت افرادی که نمیخواستهاند تحت حاکمیت دولتهای اقتدارگرا و رژیمهای مستبد و فاسد سیاسی زندگی کنند و برای کسب آزادی و حفظ کرامت انسانی خویش ناگزیر خانه، دارایی و تعلقات دیگر به زادگاه خویش را رها کرده، سرزمینی دیگر آمدهاند.
پناهندگان در میان آسیبپذیرترین افراد در جهانند. کنوانسیون ۱۹۵۱ پناهندگان و پروتکل ۱۹۶۷ آن به حفاظت از آنها کمک میکند. اینها تنها اسناد حقوقی جهانی هستند که برای حفاظت از پناهندگان به صراحت درباره جنبههای مهم زندگی آنان قواعدی وضع کردهاند. این اسناد حقوقی مقرر میکنند پناهندگان شایسته دریافت حداقل استانداردهای رفتاری هستند که سایر اتباع خارجی در یک کشور از آنها برخوردارند و در بسیاری از موارد تصریح میکنند دولتهای میزبان باید با پناهندگان رفتاری مانند شهروندان خود داشته باشند.
شعار کانونی روز جهانی پناهندگان در سال ۲۰۲۴: جهان پذیرای پناهندگان
پناهندگان اکنون بیشتر از همیشه به همبستگی ما نیاز دارند. همبستگی به معنای باز نگه داشتن درهای سرزمینمان، تجلیل از تواناییها و دستاوردهایشان، و تأمل بر چالشهایی است که پناهندگان با آنها مواجهند.
وجه دیگر همبستگی با افرادی که مجبور به فرار شدهاند یافتن راهحلهایی برای بهبود وضعیت آنها است: کمک به پایان دادن به درگیریها تا آنان بتوانند با ایمنی به سرزمین و خانه خویش بازگردند، اطمینان از اینکه فرصتهایی برای شکوفا شدن در جوامع میزبان دارند، و فراهم کردن منابعی برای کشورها به منظور شامل و حمایت کردن پناهندگان.
کنوانسیون ۱۹۵۱ پناهندگان و پروتکل ۱۹۶۷ آن
کنوانسیون ۱۹۵۱ شامل تعدادی حقوق و همچنین برجسته کردن تعهدات پناهندگان نسبت به کشور میزبانشان است. سنگ بنای کنوانسیون ۱۹۵۱ «اصل عدم بازگشت اجباری» است. بر اساس این اصل، پناهنده نباید به کشوری بازگردانده شود که در آنجا با تهدیدات جدی برای زندگی یا آزادی خود روبرو است. مواردی که ممکن است استثنا بر این اصل تلقی شوند عبارتند از: پناهندگانی که به استناد ادله قابل قبول خطری برای امنیت کشور میزبان باشند یا به دلیل ارتکاب جرایم جدی به کیفر محکوم شدهاند و به عنوان خطری برای جامعه تلقی میشوند.
مهمترین اسناد بینالمللی
کنوانسیون ۱۹۵۱ و پروتکل ۱۹۶۷ آن مهمترین اسناد مربوط به وضعیت پناهندگان هستند. حقوق موجود در کنوانسیون ۱۹۵۱ شامل موارد زیر است:
- حق عدم اخراج، به جز تحت شرایطی که به طور دقیق تعریف شده است؛
- حق عدم مجازات برای ورود غیرقانونی به قلمرو یک کشور متعاهد؛
- حق کار؛
- حق مسکن؛
- حق تحصیل؛
- حق دریافت کمکهای عمومی و یاری؛
- حق آزادی دین؛
- حق دسترسی به دادگاهها؛
- حق آزادی حرکت در داخل قلمرو؛
- حق صدور مدارک هویتی و مسافرتی.
قطعنامه ۵۵/۷۶ مجمع عمومی حاوی اطلاعات بیشتری درباره روز جهانی پناهندگان است.
منبع: