⏰ ۲/۵
آزادی بیان زمینهساز دسترسی به سایر حقوق بشر است! سال ۲۰۲۳ سی امین سالگرد روز جهانی آزادی مطبوعات است. سه دهه از اعلام این روز در سال ۱۹۹۳ میگذرد. خوشبختانه در این دوران شاهد پیشرفت قابل توجهی در جهت دستیابی به مطبوعات آزاد و آزادی بیان در سراسر جهان بودهایم. گسترش رسانههای مستقل در بسیاری از کشورها و ظهور فناوریهای دیجیتال، جریان آزاد اطلاعات را ممکن ساخته است. با این حال، آزادی رسانهها، ایمنی روزنامهنگاران و آزادی بیان به طور فزایندهای مورد حمله قرار میگیرند، روندی که بر تحقق سایر حقوق بشر تأثیر منفی میگذارد.
جامعه بین المللی با بحرانهای متعددی مواجه است:
- درگیری و خشونت
- نابرابریهای اجتماعی-اقتصادی ساختاری منجرشونده به مهاجرتهای گسترده
- بحرانهای زیست محیطی
- موانع و دشواریهایی برای سلامت و رفاه مردم در سراسر جهان
در عین حال، گسترش اطلاعات نادرست آنلاین و آفلاین تهدیدی جدی علیه اصول بینادینی همچون دموکراسی، حاکمیت قانون و حقوق بشر است.
آزادی مطبوعات، ایمنی خبرنگاران و دسترسی به اطلاعات معتبر دقیقاً برای مقابله با این موقعیتها و تهدیدات نیازی ضروری است. حق آزادی بیان مندرج در ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر، پیش نیاز و عاملی برای برخورداری از سایر حقوق بشر است. بنابراین، گرامیداشت سیامین سالگرد روز جهانی آزادی مطبوعات در سال جاری، فراخوانی است برای حمایت از آزادی مطبوعات، و همچنین رسانههای مستقل، کثرتگرا و متنوع، بهعنوان کلیدی برای برخورداری از سایر حقوق بشر.
پیشینه و اهداف روز جهانی آزادی مطبوعات
به دنبال توصیه کنفرانس عمومی یونسکو، مجمع عمومی سازمان ملل متحد در دسامبر ۱۹۹۳ روز ۳ می را روز جهانی آزادی مطبوعات نامید. از آن پس، در بیشتر کشورهای جهان از این روز برای تقدیر از فعالان مطبوعاتی و تاکید بر اهمیت آزادی مطبوعات استفاده میشود.
در این سه دهه اهمیت آزادی جستجو، انتشار و دریافت اطلاعات و منافع عمومی به طور فزآیندهای آشکار شده است.
۳ می فرصت مغتنمی است که لزوم احترام به آزادی مطبوعات به دولتها یادآوری شود. این روز همچنین فرصتی است برای بحث و بررسی درباره:
- آزادی مطبوعات و اخلاق حرفهای؛
- ترویج اصول اساسی آزادی مطبوعات؛
- ارزیابی وضعیت آزادی مطبوعات در سراسر جهان؛
- دفاع از رسانه ها در برابر حملات به استقلال آنها؛
- ادای احترام به خبرنگاران جانباخته در راه انجام وظیفه.
نقش یونسکو
یکی از مهمترین فعالیتهای یونسکو دفاع از آزادی بیان، استقلال رسانهها، و کثرت گرایی، و کمک ایجاد زمینههای دسترسی جهانی به اطلاعات و استفاده نوآورانه از فناوریهای دیجیتال است.
یونسکو از طریق ظرفیتسازی، مشاوره برای سیاستگذاری، تقویت همکاریهای بینالمللی، نظارت و آیندهنگری در زمینههای آزادی بیان، دسترسی به اطلاعات و تحول دیجیتال، به توانمندسازی فعالان رسانهای کمک میکند. هدف غایی اطمینان از تضمین آزادیهای اساسی مطابق با استانداردهای بین المللی برای همه شهروندان جهان است.
این فعالیتها به توسعه اخلاق حرفهای و استفاده بهنیه از فناوریهای نوظهور در گردش آزاد اطلاعات خواهد انجامید. همچنین شهروندان از رهگذر یادگیری مهارتهای ضروری برای زندگی در قرن بیست و یکم و احترام به کثرت گرایی و تنوع رسانهای، برای برخوداری بهتر و بیشتر از آزادیهای اساسی و حقوق بشر توانمند خواهند شد.
منابع: