جانوران و گیاهان و دیگر موجودات در طبیعت ارزش ذاتی دارند و به جنبههای اکولوژیکی (بومشناسی)، ژنتیکی (آفرینششناسی)، اجتماعی، اقتصادی، علمی، آموزشی، فرهنگی، تفریحی و زیباییشناختی رفاه انسان و توسعه پایدار کمک میکنند.
روز جهانی حیات وحش فرصتی است برای اندیشیدن و گرامی داشتن تنوع جانوران و گیاهان وحشی و افزایش آگاهی در مورد مزایای فراوانی که حفاظت از آنها برای مردم فراهم میکند. در عین حال، این روز به ما یادآوری میکند که به اقدامات زیانبار بشر برای حیات وحش که به کاهش تنوع زیستی و انقراض برخی گونههای جانوری و گیاهی انجامیده تفکر بیندیشیم و برای جبران رفتارهای غلط خود بکوشیم.
رفتارهای خودخواهانه بشر با طبیعت، و رقابت کشورها برای توسعه اقتصادی، بدون توجه به خسارات بعضا جبران ناپذیر به زیستگاه خود، به ویژه در دهههای اخیر اثرات اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی گستردهای داشته است.
با توجه به این اثرات منفی مختلف، هدف پانزدهم از اهداف توسعه پایدار بر حفاظت از تنوع زیستی تمرکز دارد. این هدف عبارت است از بهرهمندی پایدار و هوشمندانه از زمین؛ یعنی حفظ، بازیابی و بهبود استفاده پایا از اکوسیستمهای خاکی، مدیریت جنگلها به صورت پایا، مبارزه با بیابانزایی، متوقف کردن یا معکوس کردن روند تخریب زمین و متوقف کردن روند از دست رفتن تنوع زیستی.
حفاظت از گونههای موثر برای احیای زیستبوم
بیش از ۸۴۰۰ گونه از جانوران و گیاهان وحشی شدیدا در معرض خطر انقراض هستند، و نزدیک به ۳۰۰۰۰ گونه دیگر در معرض خطر یا آسیب پذیر هستند. بر اساس این تخمینها، بیش از یک میلیون گونه در معرض خطر انقراض هستند.
روز جهانی حیات وحش فرصت ارزشمندی است که درباره ضرورت نجات حیاتیترین گونههای در خطر انقراض گفتگو و اقدام شود. احیای زیستگاههای حیات وحش و تغییر رفتار بشر با طبیعت برای توسعه پایدار و بقای بشریت یک ضرورت است، نه یک گزینه.
روز جهانی حیات وحش در سال ۲۰۲۲ با موضوع “بازیابی گونههای موثر برای احیای اکوسیستم” گرامی داشته میشود. امید است از این رهگذر توجه افکار عمومی به ضرورت حفاظت از برخی از گونههای جانوران و گیاهان وحشی که به شدت در معرض انقراض هستند جلب شود، همفکریها در این زمینه بیشتر شود و به کوشش جدیتربرای حفافظت از آنها بینجامد.
ممکن است ابتدا متوجه نشویم، اما با دقت خواهیم یافت حفاظت از حیات وحش و تنوع زیستی برای موارد متعددی از اهداف توسعه پایدار ضروری است. نمونهای از این اهداف عبارتند از:
۱- جهان بدون فقر: به تمام انواع فقر در هر کجا باشد پایان دهیم. تأکید بیشتر بر فقر دانش.
۲- جهان رها از گرسنگی: پایان دادن به گرسنگی در جهان، رسیدن به امنیت غذایی و تغذیه سالم و کشاورزی پایا.
۱۲- استفاده امن از منابع: تضمین مصرف پایا و الگوهای مصرف.
۱۳- اقدام دربارهٔ آب وهوا: اقدامات فوری برای مبارزه با تغییر آب و هوا و عوارض ناشی از آن با کاهش تولید گازهای گلخانهای.
۱۴- اقیانوسهای پایا: حفظ و استفاده پایا از اقیانوسها، دریاها و منابع دریایی برای توسعه پایا.
۱۵- استفاده پایا از زمین: حفظ، بازیابی و بهبود استفاده پایا از اکوسیستمهای خاکی، مدیریت پایا جنگلها، مبارزه با بیابانزایی، متوقف کردن یا معکوس کردن روند تخریب زمین و متوقف کردن روند از دست رفتن تنوع زیستی.
دانسته شد اهمیت حیات وحش برای جامعه بشری بسیار بیشتر از آن است که ممکن است برخی از ما تصور کنیم.
لینکهای مفید برای مطالعه بیشتر:
Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES)
General Assembly resolution establishing the Day
روزهای بینالمللی مرتبط با این موضوع:
International Mother Earth Day
International Day for Biological Diversity
منبع: